HOME

wereldoorlogen

1900 - 1950

<

Gebeurtenissen

Canon van Voorschoten

1905

 Aan de Voorstraat wordt een nieuw postkantoor gebouwd op initiatief van o.a. J. M. van Kempen, directeur van de Zilverfabriek.

 

1911

Aan de Papelaan-West wordt een watertoren gebouwd. In hetzelfde jaar wordt het Gemeentelijk Waterleidingbedrijf, gelegen aan de Papelaan, feestelijk in gebruik genomen. Rond 1900 ontstaat er discussie over de kwaliteit van het water in Voorschoten, die aan de hand van monsters als matig tot slecht is beoordeeld, o.a. door teveel ammoniak. Onder leiding van burgemeester Vernède  worden stappen gezet om tot een eigen waterleidingbedrijf te komen. Daarmee is Voorschoten de kleinste gemeente in Nederland met een eigen waterleidingbedrijf.

 

1914-1918

De Eerste Wereldoorlog. Nederland blijft neutraal. Er komen veel vluchtelingen uit België. Een paar gezinnen verblijven in Voorschoten.

 

1918

In 1918 wordt door de Bouwvereeniging Voorschoten het Vernedepark aangelegd.  Het bestond uit een complex van 58 arbeiderswoningen en twee winkels naar ontwerp van de architect Willem Verschoor. Deze architect ontwierp later ook het gemeentehuis (1926) en het notarispand aan het Oranjeplein (1932).

1918 Grenswijziging. Een groot deel van de Leidseweg Noord, behorend tot de gemeente Zoeterwoude, wordt gemeente Voorschoten.

 

1922- 1924

De komst van de elektrische (Blauwe) Tram : tussen 1882 en 1924 reed de stoomtram op enkelspoor op het traject Leiden - Den Haag. Nadat deze lijn is overgenomen door de NZH, wordt tussen 1922 en 1924  het traject  Scheveningen – Den Haag – Leiden (23 km) aangelegd in dubbelspoor, behalve een stukje in Voorburg en in het centrum van Voorschoten waar het door ruimtegebrek strengelspoor is.  Het dubbelspoor leidt tot verbreding van de Leidseweg, waardoor veel bomen moeten wijken.

 

1926

De sneltrein van Rotterdam naar Amsterdam ontspoort ter hoogte van De Vink. In de gekantelde locomotief, waarin brand ontstaat, komen een instructeur (hoofdmachinist Van Rhoon) en een leerling-machinist om. Ook het acteursechtpaar David Jessurun Lobo en zijn vrouw Greta Lobo-Braakensiek komen om het leven. Verder zijn er nog tien zwaargewonden en vele lichtgewonden. De exploitant van het spoor, de Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij (H.IJ.S.M.), wordt aansprakelijk gesteld voor het ongeluk vanwege de slechte onderhoudstoestand van het baanvak en in het bijzonder het ballastbed.

Bron: https://trema.nvvr.org/editie/2018-02/spoorwegongeluk-de-vink; OGLV Magazine 2017, blz. 9-13

 

1926

Op 15 oktober 1926 is de feestelijke opening van het nieuwe gemeentehuis door burgemeester Vernède. Behalve vertegenwoordigers van Gedeputeerde Staten, zijn alle toonaangevende bewoners van Voorschoten aanwezig: Carel Begeer , Jhr. von Weiler, pastoor Meyer, ds. Fortgens, dokter v.d. Stoel  en uiteraard de architect, Willem Verschoor. Na jaren van vochtige te kleine ruimtes in het Ambachts- en Baljuwhuis en vervolgens een te krap pand aan de Voorstraat (de bevolking ging tussen 1893 en 1924 van 2600 naar 4500), is het eindelijk zover. Het wordt een combinatie met de Openbare Lagere School, waarvan het oude gebouw niet meer voldoet.

Bron: Krantenartikel Leidsch Dagblad d.d. 16 oktober 1926.

 

1936-1944

Het Burgemeester Berkhoutpark (oorspronkelijk Wilhelminapark genoemd) wordt aangelegd in landschapsstijl. Het park is een initiatief van burgemeester Marinus Floris Berkhout  en wordt uitgevoerd in het kader van de werkverschaffing.

1944

 

1944

Onder grote belangstelling is op 14 augustus 1944 burgemeester M.F. Berkhout ter aarde besteld. Velen volgen de overledene op de laatste gang door zijn gemeente. Burgemeester Berkhout  en twee wachtmeesters (A. Leeuwis en H. de Vrij) kwamen op tragische wijze om het leven toen de dienstauto waarin ze zaten werd aangereden door een trein op de spoorwegovergang bij De Vink.

Begrafenis burgemeester M.F. (Rien) Berkhout (1901-1944) en twee wachtmeesters (A. Leeuwis en H. de Vrij), Collectie Museum Voorschoten

 

1940-1945

De Tweede Wereldoorlog: Voorschoten wordt vijf jaar lang bezet door Nazi-Duitsland.

 

1940

 Tot de Tweede Wereldoorlog heeft menige gemeente, ook Voorschoten, nog geen riolering. Iedere woning heeft een beerput, die wordt geleegd door een veeboer die de inhoud op zijn land uitstrooit. In 1940 wordt het centrum van Voorschoten aangesloten op riolering dankzij de realisatie van het gemaal  aan Molenlaan 6. Het is het grootste gemaal van de 14 hoofdgemalen van Voorschoten; het verpompt het rioolwater vanaf Leidschendam en het middengebied van Voorschoten. Het vuile water gaat via persleidingen naar een rioolwaterzuiveringsinstallatie in Leiden Zuidwest.

 

1950

Aan de Dobbeweg ontstaat een industriegebied. Sinds 1937 bevindt zich aan de spoorlijn al de keramiekfabriek Groeneveldt , die kunstzinnig aardewerk vervaardigt.